دسته: دسته بندی نشده
بازدید: 445

                                                                                             تاریخچه شهر الشتر

برخی خاورشناسان سرزمین کهن الشتر را همان «نیسا» دانسته‌اند که داریوش در کتیبة بیستون از آن یاد کرده است، ولی پورداود در این نظریه تردید کرده است، زیرا نیسای یاد شده متعلق به دورة ماد، و از مکانهای مهم پرورش اسب بوده است (ص ۲۸۸–۲۹۰). آثاری چون سفالهای منقوش و اشیاء برنزی که در دشت الشتر کشف شده‌اند، نشانة آبادانی این سرزمین در دوره‌های کهن است (استاین، ۲۹۱–۲۷۷؛ گدار، ۲۵، ۲۶؛ واندنبرگ، ۹۵). حمدالله مستوفی به وجود آتشکدة اروخش (یا اردخش، اردحش، اروحش) که قبلاً در آنجا وجود داشته، اشاره کرده است (ص ۱۰۷). اصطخری به موقعیت مکانی الشتر اشاره کرده، و آنجا را از شهرهای جبال دانسته که در ۱۰ فرسخی نهاوند و ۱۲ فرسخی شاپورخواست بوده است (ص ۱۹۷). ابن حوقل الشتر را در میان راه ری به شاپورخواست نوشته است (۲/۳۵۸ . در حدود سدة ۶ ه. ق. الشتر از تختگاههای برسقیان بوده است (ظهیرالدین، ۵۶؛ راوندی، ۲۲۹). در نیمة نخست همان سده در الشتر، گروهی از امیران با برسق‌ِ الشتر بر ضد مسعود بن ملکشاه سلجوقی هم عهد شدند. سلطان پس از آگاهی به الشتر رفت و امیران از کردة خویش پشیمان شدند و سلطان نیز از گناه آنان درگذشت (همان‌جا)، اما طغرل پس از شکست از برادرش مسعود هنگام فرار به سوی خوزستان، وزیر خویش خواجه قوام الدین درگزینی را در الشتر به دار آویخت (ظهیرالدین، ۵۵). در دورة صفویه حکومت الشتر به امیران کرد سپرده شد (اسکندربیک، ۱۴۱). در اواخر سدة ۱۳ش، دژ استواری که قلعة مظفری نام گرفت، در خاور الشتر، توسط مهری خان امیرالعشایر و مهرعلی خان امیر منظم ساخته شد (فرهنگ جغرافیایی ایران، ۶/۲۱). مدتی مهرعلی خان در این قلعه حکمرانی کرد و موجبات ناامنی در شمال لرستان را فراهم آورد، ولی سرانجام توسط حاکم نظامی لرستان دستگیر و اعدام شد (استارک، ۲۱، ۲۲). می‌توان گفت که این ناامنیها مانع آبادانی الشتر در سده‌های اخیر بوده است (ظل السلطان، ۶۰۸؛ استارک، ۲۲). این آبادی مدتی به نام قلعة مظفری و مرکز دهستان الشتر شناخته می‌شد (فرهنگ جغرافیایی ایران، همان‌جا؛ اسامی... ، ۲۷۶، ۲۷۸؛ گزارش... ، ۱۰). همچنین در آغاز سدة حاضر به این نواحی «سلسله» نیز گفته می‌شده است و ییلاق برخی ایلات و طوایف لک مانند یوسف‌وند و حسن‌وند و کولی‌وند بوده که بیشتر آنها در ۱۳۱۲ش تخته‌قاپو شدند (کریمی، ۱۶۰؛ رزم آرا، ۹۶، ۹۷، ۱۰۷، ۱۱۲. در تاریخ‌های گذشتگان از جمله تاریخ گزیده نوشته حمدالله مستوفی از شانزده ولایت به عنوان کردستان یاد شده‌است. حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ هجری نخستین کسی بود که اسم کردستان و شانزده ولایت آن را آورده‌است:

کردستان و آن شانزده ولایت است و حدودش به ولایات عرب و خوزستان و عراق عجم و آذربایجان و دیاربکر پیوسته‌است. آلانی، الیشتر، بهار، خفتیان، دربند، تاج خاتون، دربند رنگی، دزبیل، دینور، سلطان آباد، چمچمال، شهر زور، کرمانشاه (قرمیسین) هرسین، وسطام

زبان

ساکنان الشتر از طوایف لک به زبان لکی مکالمه می‌کنند. زبان لکی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است[۵] حدود یک‌ونیم میلیون نفر شامل یک میلیون نفر با زبان مادری (۲۰۰۲) به این زبان سخن می‌گویند.[۸]. طوایف قلایی، سوری و امیر شهرستان الشتر نیز به زبان لری فیلی تکلم می‌کنند.

نام‌شناسی

نام آن بصورت نیسا، الیشتر، لاشتر، الاشتر و اشتر در کتابهای قدیمی ضبط شده‌است. نام دیگر این شهر قلعه مظفری بوده‌است. الشتر مرکز منطقهٔ سلسله می‌باشد. سلسله شخصی بوده‌است که دارای سه فرزند به نام‌های حسن (جد حسنوندها) و یوسف (جد یوسفوندها) و کُلی (لکی قُلی _ جد کولیوندها) بوده‌است. در حال حاضر جز حسنوندها که در همان سلسله پراکنده هستند قسمت اعظمی از کولیوندها و یوسف‌وندها به شهرهای کنگاور، هرسین، دره‌شهر، کرج، کلاردشت و رودهن مهاجرت کرده‌اند. اَلَشْتَر، شهری از شهرستان سلسله در استان لرستان. نام الشتر در مآخذ اسلامی به صورتهای لاشتر (اصطخری، ۱۹۷؛ ابن حوقل، ۲/۳۵۸، ۳۶۰)، لیشتر (حدود العالم، ۴۰۷؛ ابن اثیر، ۱۰/۳۹۸؛ راوندی، ۲۰۹، ۲۲۹) و اشتر (ظهیرالدین، ۵۵) آمده است. یاقوت آن را به دو گونة اشتر و لاشتر آورده، ولی تلفظ محلی آنجا را لیشتر دانسته است (۱/۲۷۶، ۳۴۱). وجه اشتقاق آن را، برخی با کلمة ایشتار (عشتر) ممکن دانسته‌اند (باستانی، ۲۸۶–۲۸۷)، ولی مبنای علمی برای این گفته وجود ندارد.

مردم‌شناسی

ساکنان این منطقه را لکها تشکیل می‌دهند.این منطقه دارای بزرگانی در شعر و ادب بوده‌است که بیشتر به زبان لکی شعر می‌سروده‌اند همچون میرزاشفیع مصدق (شاعر و عارف) از طایفه یوسفوند ملا حقعلی (عارف و شاعر تاریخی شهر) از طایفه سیاهپوش و ملاپریشان، ملا منوچهر (ناظم زبان لکی)، و... اشاره کرد و رضا حسنوند ملقب به شوریده لرستان که از شاعران بزرگ لک ذر زمان حال می باشد.

الشتر

قلا

کشور

 ایران

استان

لرستان

شهرستان

الشتر

نام(های) دیگر

قلا،قلعه مظفری

نام(های) قدیمی

لاشتر,الیشتر,لیشتر،نیسا

سال شهرشدن

۱۳۴۰

مردم

جمعیت

33558 نفر

جغرافیای طبیعی

ارتفاع از سطح دریا

1580

اطلاعات شهری

ره‌آورد

گردو، عسل

پیش‌شماره تلفنی

0663282

     

 

.

 

بازدید امروز39
بازدید دیروز60
بازدید هفته251
بازدید کل11019